DKMS Logo

  Beitrag drucken

Sık Sorulan Sorular (S.S.S) / Yararlı Linkler

 
Kordon kanı, plazentayla çocuğu birbirine bağlayan kordonun kan damarlarında bulunur. Kan, yetişkinlerdeki periferik kan ve kemik iliğindekine benzer kök hücreler içerir. Kordon kanından elde edilen kök hücreler yetişkinlerin kök hücreleri gibi transplantasyon için kullanılabilir.

 

 

 


Doğumdan ve çocuğun göbek kordonunun bağlanmasından sonra plazenta, göbek kordonu ve içindeki kana artık ihtiyaç duyulmamakta ve genelde kullanılmadan atılmaktadır.

 

Kordon kanı, artık DKMS Kordon Kanı Bankası ile ortak çalışan ve bu konuda özel eğitim almış personele sahip doğum kliniklerinde bağışlanabilir. Yani kordon kanı „normal“ kan bağışına benzer şekilde kazanılır ve DKMS Kordon Kanı Bankası’nda işlenir, saklanır ve tranplantasyon için herkesin kullanımına hazır hale getirilir. 

 

 

 


Şu an kök hücre transplantasyonu için yaklaşık 70 indikasyon mevcuttur. Malign (Kötü huylu) hastalığı ya da başka hematopoietik sistem hastalığına yakalanan hastalara – özellikle değişik lösemi ve metabolizma hastalıklarına yakalanmış hastalara- kordon kanından kazanılan kök hücrelerle yardım edilebilir, çünkü bu kök hücreler hastaların bağışıklık sistemini ve kan yapımını yenileyebilir.

 

Akut ve kronik lösemi, miyelodisplastik ve miyeloproliferatif sendromlar, Non-Hodgkin-Lenfoma ve özel anemi formları hematopoietik sistem hastalıklarıdır. Bağışıklık sistemi hastalıklarına örnek olarak konjenital immün ve Wiskott-Aldrich sendromu sayılabilir. 

 

 


1988 yılında, Fransız doktorlar ilk kordon kanı kök hücre naklini Fanconi anemisi hastası bir çocuğa gerçekleştirmeyi başardı. Bu tarihten beri dünya genelinde 25500’in üzerinde akraba ve akraba olmayan kişiye kordon kanı transplantasyonu uygulanmıştır. Dünya genelinde sadece 590.000 kordon kanı transplantatı kullanıma hazır durumdadır.

 

DKMS Kordon Kanı Bankası gibi kamu yararına çalışan kuruluşlar hayat kurtaran bu yöntemi yaygınlaştırarak, daha fazla hastaya yardım edebilmeyi hedeflemektedirler. 

 

 


DKMS Kordon Kanı Bankası, şu an kordon kanı bağışı yapılabilen 33 klinikle işbirliği halindedir. İşbirliği yapılabilen kliniklerin sayısı sürekli artmakta ve „İşbirliği Yapılan Klinikler Listesi“ sürekli uzamakatdır. 

 

Oturduğunuz yerin yakınında işbirliği yaptığımız kliniklerden biri varsa ve bu kliniklerden birisi sizin doğum kliniğiniz ise, bu klinikte kordon kanı bağışı yapma imkanınız mevcuttur.

 

Bu klinikler dışında bağış yapılması mümkün değildir. Bu konuda anlayışınızı rica ediyoruz. 

 

 


Kordon kanından üretilen transplantatların üretimi ilaç yasası (Arzneimittelgesetz- AMG) ve diğer hukuksal yönergelerle düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre, sadece DKMS Kordon Kanı Bankası kalite koruma sistemi ile uyumlu, bu amaç için özel odalara sahip ve düzenleyici kurumlar tarafından izin verilen kliniklerde kordon kanı bağışı yapılabilir.

 

DKMS Kordon Kanı Bankası ortak çalıştığı kliniklerin sayısını sürekli olarak arttırmaktadır. Ortaklık yaptığımız kliniklerin listesinden en aktuel bilgileri edinebilirsiniz.

 

 

 


Yönlendirilmiş bağıştan; kordon kanı bağışının, hali hazırda bir hastalık nedeniyle transplantasyon endikasyonu mevcut olan veya olma ihtimali olan kardeş çocuğu ve birinci dereceden akrabalar için yapılması anlaşılır.Tedaviden sorumlu doktorun hazırladığı belge üzerine kordon „yönlendirilmiş“ olarak saklanır, yani rezerve edilir. Bu tıbben, akrabaların doku özelliklerinin uyum ihtimali görece olarak daha yüksek olduğu için (kardeşler arasında %25) anlamlıdır. Bu özel durumda, sağlık sigortası başvuru üzerine masrafları karşılayabilir. 

 

 


Önce hamile anne hastanede bağış yapmaya istekli olduğunu belli eder. Hamile anne, hastanede, hastalıkla ilgili bir anket formunu cevaplar ve onay formunu imzalar. Doğumun gerçekleşeceği gün hamile anne HLA tiplemesi ve bulaşıcı enfeksiyon hastalarının olup olmadığının araştırılması için biraz kan (yaklaşık 20 ml) verir.

 

Doğumdan ve bebeğin göbek kordonunun bağlanmasından sonra kordon kanı damarı kök hücre alımı için işaretlenir. Göbek kordonunda ve plazentada bulunan kan (45-190 ml) alınır ve özel bir torbada toplanır.  

 

Bebek ya da anne için hiçbir zaman bir tehlike ya da olumsuzluk bulunmamaktadır. Kordon kanı alımı birkaç dakika sürer ve tamamen acısız ve risksizdir.

 

Elde edilen tüm bilgiler, örneğin kişisel bilgiler sadece anonim olarak merkezi bilgi değişimi çerçevesinde ve tıbbi gizlilik kurallarına tabi olarak diğer kurumlarla paylaşılır. Bilgiler tam bir gizlilik içinde kullanılır.

 

 


Yeterli miktarda kan (en az 57 ml) göbek kordonundan alındığında, bu kanın toplandığı torba bir kargo servisi aracılığıyla DKMS Kordon Kanı Bankası’nın Dresden Üniversite Kliniği’nde bulunan laboratuvarına yollanır.

 

Karmaşık bir yöntemle kandan elde edilen kök hücreler zenginleştirilir ve azot tanklarında dondurularak saklanır. Daha sonra kan örnekleri enfeksiyonlara (özellikle HIV ve hepatit) karşı test edilir ve doku örnekleri belirlenir.

 

Kök hücreler artık ağır hastalıklarının tedavisi için kök hücre transplantasyonuna ihtiyaç duyan dünyanın dört bir tarafındaki hastaların kullanımına hazırdır.

 

Bağışlanan kordon kanının miktarı bir transplantasyon için yeterli değilse, bu kan anlamlı başka bir faaliyet için kullanılabilir, örneğin kalite güvenli, kalite arttırılması ve tıbbi araştırmalar.

 

 


Saklanmakta olan kök hücreler dünya genelinde kök hücre transplantasyonuna ihtiyaç duyan tüm hastaların kullanımına sunulmaktadır. Kordon kanından elde edilen kök hücrelerin sayısı sınırlı olduğundan, ağırlıklı olarak az kilolu ve çocuk yaştaki hastalar kordon kanı transplantatlarından yararlanır.

 

Ama yeni tedavi yöntemleri kordon kanından elde edilen transplantatların artan oranda yetişkin hastalar için de kullanılmasını mümkün hale getirmektedir. Bunun için çok sayıda kordon kanı transplantatı birbiriyle kombine edilerek kullanılır ( „Tandem-Transplantasyon“).

 

Ancak yetişkinlerin kemik iliğinden ve periferik kandan kök hücre elde edilmesi yöntemi hala kök hücre transplantasyonlarının en önemli kaynağıdır.

 

 

 

Kendiniz ihtiyaç duyduğunuzda ve tabii ki kendi çocuğunuz için kordon kanını kullanabilirsiniz. Bunun için iki şartın yerine getirilmiş olması gerekmektedir:

 

Transplantat, stokta bulunmalıdır. Bugünki uygulama pratiklerine göre bağışlanan kordon kanlarının % 2-7’lik kısmı kullanılmaktadır. Bu gelecek yıllar içinde, kordon kanlarının % 93-98’inin stokta kalacağı anlamına gelmektedir.

 

Transplantatın kullanımı için tıbbi bir endikasyon mevcut olmalıdır. Güncel bilimsel bilgilere göre hastanın kendi kordon kanını kullanma ihtimali mevcut değildir. Gelecek yıllarda bilimsel gelişmelerin ne yönde olacağı da bilinmemektedir (bak. Yayın Listesi).

 

 

 

 


Kamusal hizmet veren bir kordon kanı bankasında kordon kanı bağışı bağış yapan için ücretsizdir. Bağış, ona ihtiyaç duyan herkesin kullanımına açıktır. „Geleneksel“ kök hücre bağışından (bir yetişkinin kan ya da kemik iliği bağışından) farklı olarak %100 doku uyumu gerektirmediğinden, özellikle uygun kök hücre bağışçısını bulamayan hastalar için iyileşme için genelde son şanstır.

 

Ne kadar fazla bağış yapılırsa, her bir hastanın kendine uygun kök hücreleri bulma şansı o kadar yüksek olur.

 

Özel, ticari amaçlı çalışan bir kordon kanı bankasında kendi çocuğunuzun kordon kanını kendi kullanımınız için ücret karşılığında dondurtabilirsiniz. Masraflar, kordon kanının ne kadar saklanması gerektiğine ve saklayan kuruma göre 1.500 € ve 3.600 € arasında değişmektedir. Bu durumda kordon kanı sadece bağışçının çocuğu için kullanılır.

 

Kordon kanının özel olarak depolanmasının anlamlı olup olmadığı sorgulanmaktadır, çünkü henüz kullanımı için gerekli tıbbi indikasyon geliştirilebilmiş değildir. Gelecekteki kullanım ihtimali çok düşük olarak görülmektedir.

 

 


Avantajlar:

 

Kordon kanından kök hücre kazanılması anne ve çocuk için hiçbir risk taşımaz.

 

Bağışıklık hücreleri daha az belirgindir. Bu nedenle, alıcı için daha düşük bir reddedilme riski (graft-versus-host hastalığı) mevcuttur ve bu durumlarda da daha az şiddetli tepki ortaya çıkar.

 

Kordon kanından hazır bir tıbbi ürün hazırlandığından, ihtiyaç halinde hemen kullanılabilir.

 

Virüs enfeksiyonlarının (Örneğin sitomegalovirüs) alıcıya bulaşma riski düşük yaygınlık nedeniyle anlamlı oranda düşüktür.

 

 „Geleneksel“ kök hücre bağışından (bir yetişkinin kan ya da kemik iliği bağışından) farklı olarak %100 doku uyumu gerektirmediğinden, yetişkin bağışçılardan uygun kök hücre bulamayan hematopoetik sistem hastalığına sahip hastalar için kordon kanı gerçekçi bir iyileşme şansı sunar.

 

Etnik azınlıklar için kamusal hizmet veren kordon kanı bankaları, Alman bağışlar arasından bu kitle için genelde uygun bağışçı bulunmadığından kök hücre transplantatları için alternatif bir kaynak olarak değerlendirilebilirler.

 

 

Dezavantajlar:

 

 

Kordon kanındaki kök hücre sayısı kemik iliğindeki ya da periferik kandaki kök hücre preparatlarına oranla daha sınırlıdır. Bu durum alıcıda kanın yeniden oluşturulmasını geciktirerek sıklıkla komplikasyonların ortaya çıkmasına neden olabilir. Çocuklar ve düşük kilolu yetişkinlerin potansiyel alıcı olabilme ihtimali sınırlıdır.

 

Kordon kanının saklanması ve lojistiği kamusal hizmet veren bankalar için yüksek maliyetli bir hizmettir.

 

Kordon kanı bağışı tek seferliktir. İkinci bir bağış, örneğin kemik iliğinden yapılacak bir bağış, imkânsızdır.

 

 

 


Reddetme Reaksiyonu - GvHD (Graft versus Host Hastalığı)

Transplantasyon sırasında savunma hücrelerinin hastanın vücudunu yabancı olarak tanımlamasıyla ortaya çıkan istenmeyen bir imunal reaksiyon.

 

Allojeneik

Allojeneik „kamusal“ ve „yabancı bağış“ anlamına gelmektedir. Kök hücreler akraba ya da akraba olmayan bir alıcının yararına kullanılacaktır.

 

Otolog

Otolog „özel“ anlamına gelmektedir. Bağışçı aynı zamanda kendi kök hücrelerinin alıcısıdır.

 

HLA Tiplemesi (Human Leucocyte Antigen-Tiplemesi)

HLA kompleksi, belirli yüzey özellikleri (doku özellikleri) vücut hücreleri tarafından belirlenen bir gen kompleksidir. Nüfus içinde – kan gruplarından farklı olarak- yüzey karakteristiklerinin milyonlarca değişik kombinasyonu mevcuttur. HLA tiplemesi ile kan testi sayesinde bireysel yüzey karakteristikleri belirlenebilir. Bir transplantasyonda bağışçının ve alıcının HLA özelliklerinin mümkün olduğunca yüksek uyum sağlaması önemlidir ki reddetme reaksiyonu düşük olsun.

 

Kök Hücre Nakli

 

Kök hücre transplantasyonunda, bağışçının hematopoietik sisteminin olgunlaşmamış hücreleri alıcıya (hastaya) nakledilir. Daha sonra bu hücrelerden yaşam boyunca kanın tüm hücreleri (kırmızı ve beyaz kan hücreleri, trombositler) oluşur.

 

Graft-versus-lösemi-etkisi

Yabancı bağışçının hücreleri löseminin tekrarında tepki verir. 

 

Kriyoprezervasyon

Kök hücreler sıvı azot içinde -186 ° C'de dondurulup saklanır.

 

 

WMDA (World Marrow Donor Association)

Uluslararası transplantasyonları kolaylaştırmak için 1988 yılında WMDA kurulmuştur. Bu organizasyon, ulusal bağış bilgi ve kan bankalarıyla kurduğu sıkı işbirliği sayesinde uluslararası kök hücre değişimini kolaylaştırır.

 

  

 

 

DKMS Nabelschnurblutbank
gemeinnützige GmbH
Enderstraße 94, Haus C

01277 Dresden


Tel.: 0351 / 250966-0
Fax: 0351 / 250966-15

E-Mail: office@dkms-nabelschnurblutbank.de